Tết có ý nghĩa rất đặc biệt đối với mỗi người, vừa gần gũi, vừa thiêng liêng. Tết là sinh hoạt tinh thần không thể thiếu trong văn hóa cộng đồng từ xưa đến nay. Đây là dịp lễ quan trọng, thể hiện sự tri ân về tổ tiên, gửi gắm những tâm tư, hy vọng về một năm mới bình an, đủ đầy. Nhiều văn hóa và tập tục được hình thành trong đời sống của con người, được duy trì, gìn giữ qua bao thế hệ, trong đó, có tục dựng nêu Ngày tết.
Ông bà ngày xưa có câu:
Thịt mỡ, dưa hành, câu đối đỏ
Cây nêu, tràn pháo, bánh chưng xanh
Đó chính là những thứ quan trọng mà tết cổ truyền của dân tộc không thể thiếu. Trong đó dựng nêu là tập tục có từ lâu đời, ý nghĩa đối với người Việt, truyền tải ý nghĩa nhân sinh tốt đẹp và được xem là nét đẹp văn hóa truyền thống. Mỗi lần thấy có nhà nào dựng nêu thì ai cũng náo nức Tết đã về.
Nêu được dựng vào ngày ông Công ông Táo (23 tháng Chạp) đến ngày mùng 7 tháng Giêng thì hạ cây. Vào dịp cận Tết Nguyên Đán, trên khắp các vùng miền ở Việt Nam hầu như đều tre để dựng làm cây nêu. Cây tre là biểu tượng văn hóa có ý nghĩa rất lớn đối với người Việt. Những cây tre xanh, ngụ ý hình ảnh cho đức tính bất khuất, dẻo dai của con người Việt Nam.
Cây nêu dựng lên khởi đầu đón một năm mới bình an
Cây tre được chọn dựng nêu không quá già, cũng không quá non được dựng trước sân nhà cùng với nhiều vật treo rất phong phú, tùy từng vùng mà sẽ có những vật treo khác nhau, cùng nhằm mục đích trừ tà bảo vệ gia chủ trong lúc ông Công ông Táo lên chầu trời. Đồng thời, đây cũng được coi là cầu nối để thần linh, ông bà về ăn Tết với con cháu.
Tại phủ thờ họ Trần (xã Mỏ Cày, tỉnh Vĩnh Long) hiện vẫn còn kế thừa, giữ gìn và phát huy nét văn hóa truyền thống tốt đẹp này qua bao thế hệ. Theo Ông Trần Hữu Phú, người quản lý Phủ thờ cho biết “Lịch sử dựng nêu của dòng họ nói chung và Phủ thờ nói riêng đã trải qua 7 đời, kế thừa theo truyền thống của ông bà. Dựng nêu cầu năm mới đất nước thái bình, nhân dân nhà nhà ấm no, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, nhiều ước muốn tốt đẹp khi xuân về”.
Cu kêu ba tiếng cu kêu
Trông mau tới tết dựng nêu ăn chè
Hiện nay, Phủ thờ họ Trần vẫn giữ gìn và phát huy tục dựng nêu ngày tết vào khoảng độ 23 tháng Chạp âm lịch. Nếu ai đã từng được xem thượng nêu mới cảm nhận không khí tết và tập tục này có ý nghĩa rất đặc biệt. Khắp xóm làng luôn rộn rã những thanh âm nô nức của trẻ con, người lớn. Với nhịp sống nhộp nhịp ngày nay, hình ảnh dựng nêu không được phổ biến nhiều ở thành thị. Chính vì vậy, việc giữ gìn, phát huy các giá trị văn hóa này cần được lan tỏa đến du khách với nhiều lứa tuổi. Vào 29 tháng Chạp âm lịch năm nay, phủ thờ sẽ tiến hành thượng nêu, để du khách và người dân đến khám phá và tìm hiểu về nét văn hóa mang phong tục cổ truyền, mô tả hình ảnh cây nêu ngày tết rất chân thực và sống động.
Đối với người Nam bộ nói chung và người dân Xứ dừa (tỉnh Vĩnh Long) nói riêng, cây nêu ngày Tết tượng trưng cho những điều tốt đẹp, thể hiện khát vọng của con người về một cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Tục dựng nêu tết tại Phủ thờ là một điểm nhấn chính trong việc khai thác giá trị về du lịch văn hóa phát triển bền vững. Đồng thời, Phủ thờ kết nối với du lịch tại Mỏ Cày Farm (xã Đồng Khởi, tỉnh Vĩnh Long) thu hút du khách với loại hình du lịch gần gũi với thiên nhiên, sử dụng các vật dụng sinh hoạt làm từ dừa, khám phá những trải nghiệm với vùng đất mới còn nguyên sơ đang là xu hướng mới và hướng đi tích cực trong việc phát triển du lịch sinh thái bền vững của xã nói chung và tỉnh Vĩnh Long nói riêng trong tương lai.
